PARP przebadał 2,31 mln polskich firm za 2023 rok i pokazał, że sektor MSP wygenerował 46,6% PKB, zatrudnia 6,9 mln osób - lecz AI używa zaledwie 5,9% przedsiębiorstw, trzykrotnie mniej niż średnia UE. Pełny raport pozostaje u wydawcy: PARP.
Raport PARP z 2025 roku to coroczna, kompleksowa analiza sektora małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce, oparta na danych GUS za 2023 rok (finanse, rynek pracy, inwestycje) oraz badaniach ICT i środowiskowych obejmujących rok 2024. Źródłem są m.in. publikacje GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2023 r.", „Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2024 r." oraz dane Eurostatu. Raport obejmuje sześć rozdziałów: obraz statystyczny firm, ranking przedsiębiorczości w układzie wojewódzkim, działalność B+R, mikroprzedsiębiorstwa, ICT i cyfryzację oraz aktywność prośrodowiskową.
Gospodarcze tło jest trudne. W 2023 roku realny wzrost PKB wyniósł zaledwie 0,1% r/r - po wzroście o 5,3% rok wcześniej. Przychody firm nominalnie rosły o 3,3%, ale przy inflacji 11,4% oznaczało to realny spadek. MSP odpowiadały za 46,6% PKB - to wynik niższy o 1,5 pp. niż rok wcześniej - podczas gdy udział dużych firm rósł do 27,5%.
Trzy liczby oddają skalę sektora. Po pierwsze: 2,31 mln aktywnych firm niefinansowych, z czego 99,8% to MSP, a 97,1% - mikrofirmy. Po drugie: 6,9 mln pracujących w MSP, w tym 4,33 mln w mikrofirmach. Po trzecie: nakłady inwestycyjne MSP wzrosły do 131,9 mld zł (+7,8% r/r), choć duże firmy wydały na inwestycje ponad dwa razy tyle - 190,4 mld zł.
Najbardziej niepokojące dane dotyczą cyfryzacji i AI. Tylko 5,9% polskich firm deklaruje korzystanie z AI (wzrost o 2,2 pp. r/r), wobec 13,5% średnio w UE-27. Wśród małych firm wskaźnik wynosi 4%, przy dużych - 33%. Główną barierą są brak wiedzy i zasobów ludzkich (1,9% firm wskazuje ten powód) oraz zbyt wysokie koszty wdrożenia (1,7%). 94,1% firm w Polsce z AI nie korzysta w ogóle.
Eksport i internacjonalizacja pozostają słabą stroną. Zaledwie 4,9% firm eksportuje wyroby, a 0,8% - usługi. Eksport ogółem osiągnął 2,0 bln zł, lecz 65,2% tej wartości generują firmy z udziałem kapitału zagranicznego, które stanowią tylko jedną trzecią eksporterów. W zakresie ekoinnowacji Polska z wynikiem 69,7 pkt. na tle średniej UE 127,5 pkt. plasuje się w grupie krajów „nadrabiających zaległości" - jednych z najgorszych w całej UE. Strategię redukcji śladu węglowego ma tylko co jedenasta polska firma (11%), przy 19% średniej UE.
Raport jest lekturą obowiązkową dla wszystkich, którzy tworzą politykę gospodarczą, programy wsparcia MSP, strategie cyfryzacji lub doradztwa dla małych firm. Dane pokazują konkretne luki: AI, eksport usług, ekoinnowacje - i potwierdzają, że skala niedocyfryzowania polskich małych firm jest znacznie większa, niż wynikałoby z publicznego dyskursu.
5,9%
Firm korzystających z AI (przedsiębiorstwa 10+ pracowników)
Dla porównania: średnia UE-27 to 13,5%. Wśród małych firm wskaźnik wynosi 4%, dużych - 33%.
+2,2 pp.wcześniej: 3,7% w 2023 r.
s. 7 / s. 5846,6%
Udział sektora MSP w tworzeniu PKB
-1,5 pp.wcześniej: 48,1% w 2021 r.
Dane za 2022 r. Mikrofirmy odpowiadają za 27,9%, małe za 8,3%, średnie za 10,4% PKB.
s. 4 / s. 172 307 117firm
Liczba aktywnych przedsiębiorstw niefinansowych w Polsce
-1,8%wcześniej: 2 350 tys. w 2022 r.
97,1% to mikrofirmy, 2,1% małe, 0,6% średnie, 0,2% duże. Mimo rocznego spadku liczba firm jest o 25,2% wyższa niż w 2014 r.
s. 4 / s. 116,90mln osób
Pracujący w sektorze MSP
-36,5 tys.wcześniej: 6,94 mln w 2022 r.
W tym 4,33 mln w mikrofirmach. MSP odpowiadają za 67% pracujących w całym sektorze przedsiębiorstw.
s. 5 / s. 1959,2%
Wskaźnik przeżywalności pierwszego roku dla firm założonych w 2023 r.
-7,8 pp.wcześniej: 67,0% (poprzednie badanie, firmy z 2018-2022)
Dla firm z 2019 r. wskaźnik przeżycia piątego roku wyniósł 94,3%.
s. 14 / s. 16131,9mld zł
Nakłady inwestycyjne MSP na rzeczowe aktywa trwałe
+7,8%wcześniej: 122,4 mld zł w 2022 r.
Duże firmy wydały 190,4 mld zł - o 45% więcej niż cały sektor MSP.
s. 5 / s. 237 610zł
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw
+13,1%wcześniej: 6 731 zł w 2022 r.
W mikrofirmach wynagrodzenie wynosi tylko 4 828 zł, w dużych firmach - 8 780 zł.
s. 5 / s. 214,9%
Odsetek firm eksportujących wyroby
+0,01 pp.wcześniej: ok. 4,9% rok wcześniej
Jedynie 0,8% firm eksportuje usługi. 65,2% wartości polskiego eksportu generują firmy z udziałem kapitału zagranicznego.
s. 6 / s. 291,56% PKB
Nakłady na działalność B+R (GERD) ogółem
+0,12 pp.wcześniej: 1,44% PKB w 2022 r.
BERD (sektor przedsiębiorstw) wynosi 1,01% PKB wobec 1,49% średnio w UE.
s. 7 / s. 4155,7%
Firm korzystających z płatnych usług chmury obliczeniowej
-wcześniej: brak danych r/r
Wśród małych firm 51%, średnich 73,2%, dużych 88,4%. Własną stronę internetową ma 67,3% firm.
s. 769,7pkt
Europejski Indeks Ekoinnowacyjności Polski (przy średniej UE 127,5 pkt.)
+ok. 20 pkt.wcześniej: ok. 50 pkt. w 2014 r.
Polska w grupie krajów 'nadrabiających zaległości' - trzecia od końca w UE-27. Strategię redukcji śladu węglowego ma tylko 11% polskich firm, przy 19% średniej UE.
s. 6285,5pkt (wskaźnik syntetyczny)
Wynik województwa mazowieckiego w rankingu przedsiębiorczości (1. miejsce)
Na ostatnim miejscu - warmińsko-mazurskie (23,6 pkt.). Mazowieckie zajmuje pozycję lidera nieprzerwanie od 2008 r. i wygrało 19 z 27 analizowanych kategorii.
s. 33-34„W 2024 r. aż 94,1% przedsiębiorstw nie korzystało ze sztucznej inteligencji. Tylko 3,2% z nich rozważało wdrożenie tej technologii. Zapytane o powody, dla których wstrzymują się z taką decyzją wymieniały w pierwszej kolejności brak zasobów ludzkich i wiedzy na temat wykorzystania tej technologii (1,9%), zbyt wysokie koszty wdrożenia (1,7%), a najrzadziej wskazywały na wątpliwości etyczne (0,9%).”
ScaleX nie publikuje pełnych plików raportów za wydawców. Ta karta ma ułatwić odkrycie źródła, cytowanie metadanych i łączenie publicznie opisanych wniosków z innymi badaniami B2B.
Źródło: https://www.parp.gov.pl/
PARP zmierzył kondycję 2,37 mln polskich firm w 2024 r. - sektor MSP odpowiada za 47,2% PKB, zatrudnia 6,9 mln osób i rośnie liczebnie, ale inwestycje spadają, innowacyjność słabnie, a z AI korzysta zaledwie 8,7% przedsiębiorstw wobec 20% średniej UE.