Generative AI and the SME Workforce

OECD przeprowadziło pod koniec 2024 roku telefoniczne badanie na próbie 5 232 MŚP z Austrii, Kanady, Niemiec, Irlandii, Japonii, Korei i Wielkiej Brytanii. Respondentami były osoby najlepiej zorientowane w technologiach stosowanych w firmie - zazwyczaj właściciel lub menedżer. Badanie objęło firmy od jednoosobowej działalności do 249 pracowników, we wszystkich sektorach NACE, z losowaniem warstwowym według kraju, rozmiaru i branży. Wyniki ważono liczbą firm, by oddać rzeczywistą strukturę populacji MŚP.\n\nGeneratywne AI używa w pracy co najmniej jeden pracownik (lub sam właściciel) w 31% badanych MŚP - od 23,5% w Japonii do 38,7% w Niemczech. Firmy jednoosobowe korzystają z niego dwukrotnie rzadziej niż największe MŚP (23,6% vs 45,8%). Dominującym zastosowaniem jest generowanie tekstu (91,6% użytkowników AI), a najczęstszą funkcją biznesową - marketing i sprzedaż (49,7%). Tylko 28,7% MŚP stosuje AI w działaniach podstawowych dla biznesu; w większości przypadków chodzi o zadania peryferyjne, jednorazowe i proste.\n\nGłówna zgłaszana korzyść to wzrost efektywności pracowników - tak deklaruje 65,1% użytkowników AI. Jedna trzecia firm raportuje redukcję obciążenia pracą (32,7%), 14,3% ograniczyło zlecenia zewnętrzne. Jednocześnie 83% MŚP twierdzi, że AI nie zmieniło ogólnego zapotrzebowania na personel - masowe zwolnienia się nie potwierdzają. AI pomaga za to uzupełniać luki kompetencyjne: wśród firm doświadczających niedoboru umiejętności i używających AI, 39,1% mówi, że AI ten niedobór częściowo kompensuje.\n\nBariery wejścia są praktyczne, nie ideologiczne. Ponad połowa nieużywających AI twierdzi, że narzędzia nie pasują do ich profilu działalności (57,3%). Obawy prawne i kwestie ochrony danych zgłasza 54,1% firm. Zaledwie 2,5% MŚP zabrania używania AI. Przygotowanie pracowników pozostaje słabe: tylko 23,6% użytkowników AI prowadzi szkolenia z AI, a wewnętrzne wytyczne dla personelu ma zaledwie 28,6% firm korzystających z tych narzędzi.\n\nRaport jest istotny przede wszystkim dla decydentów i firm konsultingowych pracujących z sektorem MŚP - pokazuje, gdzie naprawdę leży bariera adopcji (nie w postawach, lecz w dopasowaniu narzędzi i lukach kompetencyjnych) i że AI nie zastępuje miejsc pracy, lecz zmienia strukturę wymaganych umiejętności - podnosi wagę analizy danych i kreatywności, obniża znaczenie zadań administracyjnych.