Badanie zrealizował PARP we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego. Miało trzy etapy: analiza danych zastanych (październik-grudzień 2024), badanie jakościowe z 59 wywiadami pogłębionymi i 13 ekspertami ds. AI (styczeń-kwiecień 2025), oraz badanie ilościowe CATI/CAPI na próbie 1822 pracodawców z 12 branż o najwyższym potencjale wdrażania AI (czerwiec-wrzesień 2025). Respondentami byli prezesi, dyrektorzy zarządzający, dyrektorzy IT i właściciele firm. Dobór próby warstwowy, losowy z rejestru REGON.
Wyniki są niepocieszające dla optymistów. Zaledwie 23% firm z badanych branż deklaruje faktyczne używanie AI w procesach biznesowych. 37% nie widzi w ogóle potencjału wdrożenia, 27% jest niezdecydowanych. Co ważne - samo korzystanie z AI (często darmowych chatbotów) nie oznacza dojrzałości organizacyjnej. Średni wynik wskaźnika gotowości do wdrażania AI dla całej próby wyniósł 31 punktów na 100 możliwych.
Raport wyodrębnił cztery segmenty firm. Tradycjonaliści stanowią 46% - firmy z niską gotowością, ograniczoną infrastrukturą IT, bez strategii cyfryzacji. Technologiczni nowicjusze to 36% - eksperymentują z AI w małym zakresie, bazują na darmowych narzędziach, ale brak im specjalistycznych kompetencji. Cyfrowi praktycy (12%) mają nowoczesną infrastrukturę IT i systematycznie wdrażają AI w automatyzacji, obsłudze klienta i analizie danych. Pionierzy innowacji to zaledwie 6% - traktują AI strategicznie, mają własne lub spersonalizowane narzędzia.
Trzy bariery powtarzają się we wszystkich segmentach: niejasne przepisy prawne, wysokie koszty wdrożenia oraz obawy o cyberbezpieczeństwo. Główną motywacją do wdrażania jest oszczędność czasu (55% wskazań), a firmy, które już wdrożyły AI, najczęściej osiągają ją w obszarze efektywności operacyjnej - 62% z nich przyznaje, że rzeczywiście oszczędziły czas. Wynik dostał też branżowe oblicze: IT/Telekomunikacja i Energetyka zdecydowanie odróżniają się od reszty zarówno poziomem gotowości, jak i stopniem integracji AI z procesami.
Raport interesuje przede wszystkim menedżerów planujących wdrożenie AI, doradców ds. transformacji cyfrowej, instytucje szkoleniowe oraz decydentów publicznych projektujących wsparcie dla firm.